Kapattığınız hastanelerimizi açın

Dr. Bayazıt İLHAN

Covid-19 pandemisinde ülkemizde Sağlık Bakanlığı’nın da işaret ettiği tehlikeli bir artış var. Salgın denetim altına alınamadı.

İnsanlarımız artarak hastalanmaya, ölmeye devam ediyor. Özellikle bazı illerimizde durumun kötüye gittiği açıklamalara yansıyor. Öncelikle, haklı olarak hastalığın yayılmamasına yönelik önlemlere dikkat çekiliyor, ancak tedavi edici hizmetleri de zorlayan gelişmeler var. Pek çok ilde yoğun bakım yataklarında sıkıntı yaşandığı bilgileri geliyor.

TÜM YOĞUN BAKIM YATAKLARI COVID-19 HASTALARINA AYRILACAK

Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’nün değişik ortamlarda paylaşılan 28 Temmuz 2020 tarihli toplantı kararları durumun ciddiyetini göstermesi yanında, kısa sürede çözüm bulunması gereken meselelere de işaret ediyor. Buna göre devlet hastanelerinde boş yoğun bakım yataklarının tamamının Covid yoğun bakım yatağı, klinik servis yataklarının en az yarısının Covid yatağı olarak ayrılması, acil olmayan ameliyatların ikinci bir karara kadar ertelenmesi talimatı veriliyor.

Peki, tüm bu yataklar Covid-19 hastalarına ayrılacaksa, bu hastalık için yeterli olacağını düşünsek bile (bundan da emin olamıyoruz) sağlık hizmetlerini aylardır erteleyen diğer hastalar ne yapacaklar? Kalp krizi, felç, trafik kazası, iş kazası, mide kanaması geçirdiklerinde, şeker hastalığına, kansere, böbrek, karaciğer hastalıklarına yakalandıklarında, kalçaları kırıldığında, yoğun bakıma ihtiyaç duyduklarında ne yapacaklar? Parası olanlar özel hastanelere gidecekler, olmayanlar?

Sağlık hizmetlerinin ertelenemez yanı vardır, zorunlulukla bazılarını erteleseniz bile belli bir süre yapabilirsiniz. Zaten hastalar Covid-19 nedeniyle beş aydır ihtiyaç duydukları pek çok sağlık hizmetini öteliyorlar.

KAPATILMAMALARI GEREKİYORDU, ŞİMDİ AÇILMALARI GEREKİYOR

Burada çözüm için atılacak en kolay, bilimsel ve ekonomik adım bellidir. Türkiye’de on ilde şehir hastaneleri gerekçe gösterilerek kapatılmış, sağlık hizmeti veremez hale gelmiş, şehir merkezlerinde boş bekleyen otuza yakın hastane vardır.

Bunların hizmete açılması için büyük yatırımlara, havaalanı pistlerini parçalamaya, uzun zamana ihtiyaç da yoktur. Karar verilirse bazıları için yapıldığı gibi 15 günde sağlık hizmetlerine açılabilirler. Doğru planlamayla Covid-19 hastaları için ya da diğer hastaların tedirgin olmadan güvenli sağlık hizmeti alması için kullanılabilirler.

En çok hastane Ankara’da kapatıldı. Aralarında Türkiye’nin en büyük ve en köklü hastaneleri olan toplam 3415 yataklı altı hastanenin kapısına kilit vuruldu. İl Sağlık Müdürlüğü’nün de dikkat çektiği sıkışıklığı göz önüne alarak Ankara Numune Hastanesi, Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi, Dışkapı Çocuk Hastanesi başta olmak üzere hastanelerimiz tekrar sağlık hizmetlerine kazandırılmalıdır.

Aynısı Bursa Memleket Hastanesi, Adana Numune Hastanesi’nin tam kapasiteyle çalışması, Mersin, Kayseri, Eskişehir, Manisa, Isparta, Elazığ, Yozgat devlet hastaneleri, kısacası kapatılan tüm hastanelerimiz için geçerlidir. Bu hastanelerimiz kent rantına kurban gitmemeli, sağlık hizmetlerine dönmelidirler. Pandemi dönemi bu ihtiyacı tüm çıplaklığıyla ortaya çıkarmıştır.

ANKARALILARIN YAŞAMSAL TALEBİ

Ankara’da 120’den fazla meslek odası, sendika, siyasi parti, dernek, Ankara’nın tüm örgütlü yapıları bir araya gelerek hastanelerinin kapatılmasını önlemeye çalıştılar, şimdi tekrar açılması için Hastanemi Açın Platformu (HAP) adıyla mücadele ediyorlar. Salgının başında, 6 Nisan 2020’de yaptıkları açıklamayla, artacak sağlık hizmeti ihtiyacına dikkat çektiler. Aradan geçen dört ayda haklılıkları iyice ortaya çıktı.

Şimdi inatlaşma değil sağlığımıza iyi gelecek işler yapma zamanı. Yetkililere seslenelim, HAP’a kulak verin:

  • Ankara Numune Hastanesi’ni açın.
  • Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi’ni açın.
  • Dışkapı Çocuk Hastanesi’ni açın.
  • Ankara Fizik Tedavi Hastanesi ve Ulus Devlet Hastanesi’ni açın.

İstanbul’da kapatılmadı, demek ki oluyor, bundan sonra da şehir hastanelerini gerekçe göstererek hastane kapatmayın.

Öyle ya, sağlık bu, başka şeye benzemez.

“Bu kadar hasta varken okulları açmakla iyi bir şey yapmayız”

“Bu kadar hasta varken okulları açmakla iyi bir şey yapmayız”

Okulların açılması tartışmalarını bianet’e değerlendiren Prof. Dr. Serap Şimşek Yavuz, “Bu kararı tek başına Bakanlıklar ve Bilim Kurulu veremez” derken Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz, okulların açılması halinde vakaların daha da artacağını söyledi.

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanan takvime göre okulların açılmasına üç hafta kaldı. Ancak vaka sayılarında yaşanan artış nedeniyle okulların durumu tartışma konusu oldu.

Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk, her türlü senaryoya hazırlıklıyız dese de veliler de öğretmenler de okullarından açılmasından kaygı duyuyor. Peki, hekimler okulların açılmasıyla ilgili ne düşünüyor? Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Serap Şimşek Yavuz ve Türk Tabipleri Birliği (TTB) COVID-19 İzleme Kurulu Üyesi Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz, okulların açılması tartışmalarını bianet’e değerlendirdiler. Hekimler okulların açılmasının vakaları daha da artıracağını söylediler:

“Bu hasta varken okullar açılmaz”

Serap Şimşek Yavuz: İstanbul ve başka yerlerde de son dönemde oldukça kalabalık görüntülere tanık olduk.  Bu nedenle önümüzdeki haftalarda herkesin enfeksiyon edinme riski daha yüksek olacaktır. Gençlerde ciddi bir rehavet var. Belli bir yaşın üstündeki insanların kurallara uymaya çalıştığını gözlemliyorum ama gençlerin hiç dikkat etmediğine tanık oluyorum, bu nedenle okulların açılmasının çok akılcı olmadığını düşünüyorum.

Eğitim çok önemli, okulların açılmasına öncelik verilmeli ama hangi koşullarda okullar açılabilir bunu çok yönlü konuşmalıyız.  Okulların açılmasını bir veli olarak da istiyorum ama bu kadar hasta varken okulları açarsak iyi bir şey yapmış olacağımızı düşünmüyorum.

“Salgın kontrol altına alındığında açılmalı”

Salgın denetim altına alındığı takdirde ilk önce okulların açılması gerekiyor. Çocukların eğitimden geri kalması en az sağlıkları kadar önemli, evde kalmaları da zarar veriyor. Çocukların eğitimden geri kalmalarının çok ciddi sonuçları olacak. Bu nedenle kararların ortak alınıp uygulanması gerekiyor. Okulların açılma kararı tek başına Milli Eğitim Bakanı, Sağlık Bakanı veya Bilim Kurulu’nun alacağı bir karar değil. Çünkü eğitim tek boyutlu değil, çok fazla sonuçları olan bir alan, bu nedenle veliler, öğretmenler, sendikalar tüm paydaşların hep birlikte karar vermesi gerekiyor. Yararlar- zararlar her şey masaya konlmalı ve en doğru karar verilmeli.

“Bazı ülkelerde salgın alevlendi”

Ayrıca enfeksiyonun hızla yayıldığı illerde okulları açmak salgın kontrolüne çok zarar verebilir.  Okulların açıldığı bazı ülkelerde salgın daha alevlenmiş görünüyor, çok dikkatli olmalıyız. Vakaların çok arttığı illeri özellikle göz önünde bulundurmak gerekiyor. Herkes sorumluluk almalı, mesafe-maske kuralı gerçekten çok önemli. Gençlerde de davranış değişikliği yaratacak önlemleri uygulamaya koymamız gerekiyor.”

“Henüz 1. dalga denetim altına alınmadı”

Cavit Işık Yavuz: Türkiye henüz 1. dalgayı kontrol altına alamadı. 1 Haziran’da uygulamaya konan “açılma” da şu anki vaka sayılarında çok büyük bir etken.  Sahadan hekim arkadaşlarımızdan edindiğimiz  bilgiler de bunu gösteriyor. Yaz dönemini sakin geçiremedik. Bu nedenle okullar açıldığında vakalar daha da artacak. Okulları açan ülkelerde de bu böyle oldu.

Sağlık Bakanlığı’nın raporunda da görülüyor; özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki 9 ilde büyük artış var. Buralardaki artış İstanbul’dan çok daha fazla. Bu nedenle okulların açılmasını yerel durumlara göre belirlemek gerekiyor. Bütün Türkiye’de okulları aynı anda açmak doğru olmayabilir. Bölge bölge de açılabilir.

“Hareketlik artacağı için bulaşıcılık artacak”

Sağlık Bakanlığı, veriye dayalı, kamuoyunu tatmin edici bir açıklama yapması gerekiyor. Ciddi bir çalışma yapmak gerekiyor. Okulların açılması toplumsal hareketliği artıracağı için bulaşıcılık artacak, bu da çok büyük risk demek oluyor.

Avrupa, İnsidans ölçüsünü (belirli bir nüfusta belirli bir zaman dilimi içinde belirli bir hastalık veya hastalıkların yeni olgularının sayısı) 100 bin nüfus başına, bir vaka olarak belirliyor. Sağlık Bakanlığı’nın bir haftalık verilerine baktığımızda; 100 bin nüfus başına 8 vaka düşüyor.

Ayrıca gençlerde epey vaka görüyoruz. Gençlerin risk grubu olmadığını söylemeyiz.  Sonbahar ile birlikte daha kritik bir sürece giriyoruz. Vakalar daha da artacaktır. Fakat veliler sakinliklerini yitirmemeleri gerekiyor. Çocukların kaygılarını gidermeliler.”

https://bianet.org/bianet/egitim/228693-bu-kadar-hasta-varken-okullari-acmakla-iyi-bir-sey-yapmayiz, 09.08.2020

İstanbul, İzmir, Manisa ve Diyarbakır Tabip Odalarından koronavirüs uyarısı: Tablo vahim, vakalarda ciddi artış var

İstanbul, İzmir, Manisa ve Diyarbakır Tabip Odalarından koronavirüs uyarısı:
Tablo vahim, vakalarda ciddi artış var

  • https://tr.sputniknews.com/turkiye/202008091042617066-istanbul-izmir-manisa-ve-diyarbakir-tabip-odalarindan-koronavirus-uyarisi-tablo-vahim-vakalarda/ 09.08.2020

İstanbul, İzmir, Manisa ve Diyarbakır Tabip Odaları koronavirüs vakalarındaki artış denetim altına alınmazsa daha vahim olacağını vurguladı. İTO Genel Sekreteri Dr. Osman Öztürk, “Vatandaşlar iki katı tedbirli olmalı çünkü Bakanlık ipin ucunu kaçırmış durumda” diye konuştu.

Cumhuriyet.com.tr’den Arda Özarda’ya konuşan, İstanbul, İzmir, Manisa ve Diyarbakır Tabip Odaları Başkanları, Bakanlığın ipin ucunu kaçırdığını ve gerekli önlemler alınmazsa toplum sağlığının ciddi tehlikeye gireceğini söyledi.

İstanbul Tabip Odası Genel Sekreteri Dr. Osman Öztürk Sağlık Bakanlığı’nın ipin ucunu kaçırdığını, vatandaşların bireysel tedbirler alması gerektiğini söyledi. Öztürk, şöyle konuştu:

“Mayıs ve haziran aylarında kapanan servisler tekrar açılmaya başladı. Hastanelerde ve aile sağlığı merkezlerinde vaka artışı çok yüksek. Yani bariz bir vaka artışı yaşanıyor. Başakşehir’de ve Yeşilköy’de açılan merkezler çok verimli işlemiyor. Şu an en büyük sorun; insanlar test yaptıramıyor. Artık hekimler hastalara ‘semptomlarınızı abartın’ diyor. Bu normalde çok yanlış bir şey ama insanlar başka türlü test yaptıramıyor. Toplumsal hareketliliğin azaltılması lazım. Zaten gerekli tedbirler katı ve uzun süreli yapılmadığı için şu an tablo bu şekilde. Normalleştirme dediğiniz durum kapanma süreci kadar kolay değil. Nereyi, ne kadar normalleştireceğiniz çok önemli. İktidar salgının 1. haftasından beri destan yazdık diyor. Halk doğal olarak biz salgını yendik düşüncesine kapılıyor. İktidar insanlara tatil kredisi veriyor, sonra virüs sahillere indi deniyor. Virüsü sahillere iktidarın politikaları indirdi. Vatandaşlarımız iki katı tedbirli olmalı çünkü Bakanlık ipin ucunu kaçırmış durumda.”

‘Sınırlı bilgi, sınırsız pandemiyi doğuruyor’

Sağlık Bakanlığı’nın verileri kamuoyu ve sağlık meslek örgütleri ile paylaşması gerektiğini söyleyen İzmir Tabip Odası Başkanı Op. Dr. M.Lütfi Çamlı, şu ifadeleri kullandı:

“İzmir, pandeminin ilk günlerinde en çok vaka görülen 2. ildi. O dönemde birtakım kısıtlamalar getirildi ve vaka sayısında azalmalar yaşandı. Fakat pandemi daha denetim altına alınmadan 1 Haziran’da yeni bir açılım süreci kararı verildi. Açılım kararı ile tedbirlerin birçoğu gevşetildi. Fakat bu tedbirleri kaldıracak ya da gevşetecek herhangi bir veri yoktu. Bilimsel verilere dayanmayan bu açılım süreci tümüyle turizm ve ekonomi sektörü odaklıydı. Biz o dönemde bu kararlara karşı çıktık. Toplum sağlığının 1. öncelik olması gerektiğini her alanda aktardık. O süreçten sonra kısmi olarak azalan vakalar artış göstermeye başladı. İzmir’de haziran ayı ortalarından bu yana artış başlamıştı fakat bayramdan sonra vaka artışı çok hızlandı. Bu durumları verilerle konuşmak isterdim fakat Sağlık Bakanlığı bu bilgileri bizimle paylaşmıyor. Bu veriler pandemi sürecinin değerlendirilmesi ve karar alınması konusunda çok önemli. Biz de bu döneme katkı sunmak istiyoruz. Ayrıca bu veriler salt bizimle değil, kamuoyu ile de paylaşılmalıdır. Çünkü açıklanmayan veriler vatandaşlarda büyük bir rehavet oluşturuyor. İktidarın bir destan edasında anlattığı salgın dönemi insanlarda virüsün önemliliğinin düşmesine neden oluyor. Bayram döneminde sahiller, plajlar, kafeler, kurban alanlarından çok vahim görüntüler gördük. Ramazan Bayramı’nda çok sıkı tedbirler vardı, o dönemden bu döneme veri olarak değişen bir şey yok ama tedbirler gevşetildi. Bu rehavetin 10 gün içinde bize pozitif vaka olarak döneceğini düşünüyorum. Yapılan açılamalarla sahadaki veriler uyuşmuyor. Verilerin il il sağlık meslek örgütleri ve kamuoyu ile paylaşılması gerekir. Çünkü sınırlı veri sınırsız pandemiye yol açıyor.”

‘Sadece Vestel’de bin civarı vaka duyduk’

Manisa Tabip Odası Başkanı Uzm. Dr. Şahut Duran, ilde vakaların haziran ayına göre neredeyse 3 katına çıktığı söyledi. Duran şunları dile getirdi:

“Manisa’da en son yani 1 Haziran tarihinde 2 bin vaka dolayındaydık. Şu an vaka sayısı 5 bini geçti. Özellikle son haftalarda vakalar sanayi bölgesinin de etkisiyle çok arttı. Biz işçilerden aldığımız bilgilerde durumun çok kötü olduğunu duyuyoruz. İşçiler yardım istiyor. Yalnızca Vestel’de bin civarı pozitif vaka olduğunu duyduk. Fabrikalar sadece maske dağıtıp ateş ölçüyorlar, çalışanlar arasındaki mesafe kuralları dahi uygulanmıyor. Onun dışında fabrikalardaki filyasyon çalışması yeterli düzeyde yapılmıyor. Şu anda hiçbir patron çalışanlarını önemsemiyor, sadece üretime odaklandı. Tümüyle kar hırsıyla üretimler devam ediyor.  İlçelerde de benzer şekilde tekstil fabrikalarındaki vakalarda artış var.

  • Covid-19 testi pozitif çıkan bir işçiyle temas halindeki başka bir işçi, semptom göstermediği takdirde çalıştırılmaya devam ediyor.

Aslında hemen o işçinin de test yapılıp izolasyona (AS: Karantinaya!) alınması gerek. Bu şartlarda testi pozitif çıkıp işi bırakmak zorunda kalan işçilerin yerine sürekli yeni işçi de alıyor fabrikalar. Ne olursa olsun üretime devam ediyorlar. Fabrikalarda yayılmasının bir başka riski de genç hasta sayısında ve genç yaşta ölümlerde artış yaşanacak. Pozitif vakaların daha da artmasından korkuyoruz. Vakaların bu derece artması yalnızca Manisa Merkez’i değil, Manisa’nın ilçelerini ve İzmir’i bütünüyle etkileyecek. Çünkü Manisa Organize Sanayi Bölgesindeki çalışanların neredeyse yarısı İzmir’den geliyor. Bu vakalarda yaşanan artışlar çok yeni. Bir hafta öncesinde yeterince önlem alınsaydı bu düzeye hiçbir zaman gelinmeyebilirdi. Fabrikalarda denetim patronların inisiyatifine bırakılmış durumda. Bunun da başarılı bir süreç çıkartmadığını görüyoruz.”

‘Diyarbakır’da günde 345 vaka’

Diyarbakır Tabip Odası Başkanı Dr. Elif Turan, il genelinde günde 300 vaka geldiğini, normalleşme sürecinin başında 95 sağlık çalışanın enfekte olduğunu fakat şuan bu sayının 345 olduğunu aktardı.

Dr. Turan açıklamasını şöyle sürdürdü:

Diyarbakır’da son dönemlerde çok ciddi bir artış var.
Pandemi bitmiş değil hala devam ediyor.
Diyarbakır ve çevre illerden vahamet verici sayılar geliyor. Sahada çalışan arkadaşlarımızdan aldığımız bilgilere göre Diyarbakır’da günde 300 vaka çıkıyor. Hastaneler tam kapasite çalışıyor.

  • Hastanelerin doluluğundan dolayı pozitif çıkan vakalar evlere yönlendiriliyor.

Yer boşaldıkça hasta sirkülâsyonu sağlanıyor. Biz 4-5 aydır filyasyon çalışmalarına ağırlık verilmeli diyoruz.  Önemli olan hastalığın bulaşmamasını sağlamak. Pandemi ile mücadele etmek hastalığı tedavi etmek değil koruyucu önlemlere ağırlık vermektir. Artan vaka sayılarını enfekte olan sağlık çalışanlarından da anlayabiliriz.  22 Mayıs tarihinde yaptığımız çalışmaya göre 95 sağlık çalışanı enfekte olmuş durumdaydı. Şu an ise 345 sağlık çalışanı enfekte olmuş durumda. Bu artıştan bile Diyarbakır’daki artışı anlayabiliriz. Bu veriler sadece bizim tespit edebildiklerimiz.”

Sağlık emekçileri deyince…

Öner Yağcı
08 Ağustos 2020 Cumhuriyet

Geçen hafta adlarını yazmadığım için, TTB’de 1995-96’da başkan olan Doç. Dr. Özen Aşut ile 2010-12 yıllarının başkanı Dr. Eriş Bilaloğlu’ndan hoşgörü dileyerek sağlıkçılarımızın dur durak bilmeyen savaşımını anımsadım.

Yaşamın her alanında, toplumsal savaşımımızın tarihinde, coğrafyamızın her yerinde vardı onlar. Ceyhun Atuf Kansu’yu, işyeri hekimliğinin öncüsü Engin Tonguç’u, Sivas katliamında canı alınan arkadaşım Behçet Aysan’ı düşündüm. Gençliğimin Ankarası’nda Tabip Odası başkanlığı yapan, asistanken ÜNAS (Üniv. Asist. Send.) ve TÜMAS’ın (Üniv., Akad. ve Yüksekokul Asist. Bir.) kurucularından Dr. Ergin Atasü ile Milliyet’te yazılarını okuduğumuz Dr. Turhan Temuçin geldi aklıma. Aramızda değiller şimdi. Okumaya devam et Sağlık emekçileri deyince…

Yılmaz Özdil’in SÖZCÜ’ye demecimiz için değerlendirmesi

Dostlar,

SÖZCÜ Gazetesi’nin yürekli ve yetenekli yazarı Sn. Yılmaz Özdil, SÖZCÜ‘de bu gün yayınlanan demecimizi facebook sitesinde duyurmuş..

Değerbilir anlatımlar kullanmış.. Teşekkür ederiz kendisine..

Aşağıda verdiği erişke (link) ile hem söyleşi metnine hem de 30 dakikayı aşan kapsamlı video kaydına erişilebilir..

Haklı çıkmaktan, tüm öngörülerimizin zaman içinde doğrulanmış olmasından mutlu olduğumuzu söyleyebilir miyiz??

Ne yazık ki kocaman bir hayır..

Özdil, 1 Mayıs 2020 günlü SÖZCÜ‘deki makalesinde ölüm sayılarının 10 Mart – 30 Nisan arasında nasıl saklandığını gün gün rakamlarıyla vermişti.. Salt İstanbul’da, 50 günde 3700’ü aşan fazladan ölüm vardı ve bunlar her nedense, Dünyada ve Türkiye’de korona salgını yaşanırken, başka başka nedenlerden ölmüşlerdi!? COVID-19 hastası değillerdi.. Ya başvur(a)mamışlar hastanelere, ya PCR testleri negatif çıkmış ama korona sağaltımı (tedavisi) almalarına karşın COVID-19 tanısı konmamış / konması engellenmiş ve ölüm raporlarına türlü türlü nedenler yazılmıştı.. (Lütfen okuyunuz, paylaşınız : http://ahmetsaltik.net/2020/05/01/yoksa-siz-hekimlerimize-guvenmiyor-musunuz/)

Çünkü : AKP iktidarının döneminde Türkiye’de hiçbir başarısızlık, olumsuzluk olamazdı! Bundan da bir başarı öyküsü mutlaka ama mutlaka çıkarılacaktı..

TEK ADAM‘ın büyüsü bozulamıyor, BİLİM KURULU üyeleri dahil KRAL ÇIPLAK diyemiyor!!???

Mahallenin delisi bir tek biz kaldık korkarız / sanırız ??

Uyan Türkiye uyan, artık yaşam hakkın da yok, ne kaldı geriye ne, ne, ne??

Sevgi, saygı ve DERİN KAYGI – ACI ile.
08 Ağustos 2020, Ankara

Prof. Dr. Ahmet SALTIK MD, MSc, BSc
Ankara Üniv. Tıp Fak. Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Sağlık Hukuku Bilim Uzmanı,
Kamu Yönetimi Siyaset Bilimi (Mülkiye)

www.ahmetsaltik.net    profsaltik@gmail.com

https://www.sozcu.com.tr/2020/gundem/prof-dr-saltik-veriler-saklaniyor-cok-sayida-kanit-var-5976511/

Prof. Dr. Saltık: Veriler saklanıyor, çok sayıda kanıt var
SOZCU.COM.TR
Prof. Dr. Saltık: Veriler saklanıyor, çok sayıda kanıt var
Prof. Dr. Saltık: Veriler saklanıyor, çok sayıda kanıt var Ankara Üniversitesi Tıp Fakü