“YAŞAMA DÖNÜŞ” Operasyonu.. 19 Aralık 2000’de idi..

Dostlar,

Yakın tarihimiz ne çok yüz kızartıcı olayla dolu..

İnsanlığa karşı suç niteliğinde bunların bir bölümü..

Erken Cumhuriyet yıllarında bile bu tür utanç veren toplumsal olaylar
bu düzeyde yaşanmadı..

  • Emperyalizm ve karşıdevrimcilerin ilkel / bilinçli ama her 2 durumda da insanlık dışı işbirliği, ülkemiz insanına tarifsiz acılar yaşatıyor..

Türkiye bu ürkünç (vahim) gidişi durdurmak zorunda..

Çare : Tüm kurum ve kurallarıyla işleyen – işletilen bir demokrasi!

Halkımızı bu ereğe de ulaşacak.. Tarih daima aydınlanmanın kazandığının kanıtlarıyla dolu.. Ama er, ama geç.. Bu acı – yalın tarihsel gerçekliği görmekte ve yarar öyle çok ki..

Sevgi ve saygı ile.
19.12.12, Ankara

Dr. Ahmet SALTIK
www.ahmetsaltik.net

====================================================

NEYLE YAKTIKLARI BİLE BELLİ DEĞİL

Bugün ölüm oruçlarını bitirmek ve tutukluları F tipi cezaevlerine sevk etmek için alay eder gibi “Hayata Dönüş” adı verilen operasyonla düzenlenen katliamın yıldönümü. Hiçbir sorumlu cezalandırılmazken mağdurların elbiselerini yakmadan vücutlarını yakan gazın ne olduğu bile hâlâ aydınlığa kavuşmadı.

19 Aralık 2000’de en büyük ve kanlı cezaevi operasyonu 32 yaşamı yok etti,
tek bir sorumlu bile ceza almadı

Yargıdan umut kesildi

Ölüm oruçlarını bitirmek ve tutukluları F tipi cezaevlerine sevk etmek amacıyla, 19 Aralık 2000’de düzenlenen, 30 tutuklu ve hükümlü ile 2 askerin ölümüyle sonuçlanan, aynı anda 20 cezaevinde gerçekleştirilen operasyonların 12. yıldönümü. Ölümlerin çoğu Bayrampaşa Cezaevi’nde yaşandı. C-1 koğuşunda diri diri yakılan kadınların görüntüleri hafızalara kazındı. Çatılar delinerek, koğuşlara sarkıtılan hortumlardan verilen ve mağdurların elbiselerini yakmadan vücutlarını yakan gazın ne olduğu ise hâlâ aydınlığa kavuşmadı. Türkiye’de bugüne dek yapılan yargılamalarda, tek bir sorumlu bile ceza almazken, AİHM Türkiye’yi “yaşam hakkı ihlali” nedeniyle mahkûm etti. Mağdurların ve hukukçuların, yıllardır gidip geldikleri mahkeme salonlarında, adalete olan inançları yok oldu.

‘Deliller en başta karartıldı’

Operasyon sırasında yüzü ve vücudu çok ağır bir şekilde yanan Hacer Arıkan’ın avukatı Gülizar Tuncer, “19 Aralık katliamının ardından açılan davalardan bir sonuç beklemiyoruz. Zaten en başından beri devlet operasyonun sorumlusu olarak mahpusları gördü. İlk davalar onlar aleyhine açılmıştı. Kolluk güçleri hakkında açılan davalarda ise operasyonu bizzat yöneten, uygulayan siyasi ve askeri sorumlular yok” diye konuştu.

Tuncer, 12 yıldır ne mahkemenin, ne de soruşturma savcısının, ölümlerden ve yaralamalardan bizzat sorumlu olan Jandarma Komando Özel Asayiş Birliği’ndeki (JÖAK) askerlerin isimlerini dahi tespit edemediğine dikkat çekti. Tuncer “Bu bile davalardan bir sonuç beklememiz için yeterli” dedi. Tuncer şöyle devam etti: “Deliller en başta karartıldı, yok edildi. Yakılarak öldürülen kadınlar üzerinde kullanılan kimyasalların beyaz fosfor olabileceği iddiası var. Vücutları eriten bu maddenin ne olduğu hâlâ tespit edilemedi.”

hayata dönüş operasyonu

3 dava 1 soruşturma

Operasyondan yıllar sonra yalnızca o dönemde zorunlu askerlik yapmakta olan 39 er hakkında “kasten öldürme”ve “öldürmeye teşebbüs” iddiasıyla Mayıs 2010’da dava açıldı. Yargılama sırasında, 9 Aralık 2000’de düzenlenen“Bayrampaşa Cezaevi Özel Müdahale Planı EH-3” başlıklı 15 Aralık 2000 tarihli belge, olaydan 11 yıl sonra açıklandı. Planda, tutuklular “karşı güç” olarak nitelendirilmişti. Mahkemede tanık olarak dinlenen dönemin İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Ferzan Çitici, operasyondan bir gün önce Jandarma Bölge Komutanlığı’na çağrıldığını belirterek, söyle konuştu: “Kriptolu telefonla görüşme yapıldı.” Çitici, “Bu operasyonun sorumlusu kimdir?”sorusuna da şu yanıtı verdi: “Hükümetin aldığı kararı Adalet ve İçişleri Bakanlığı ortaklaşa uyguladılar.” Davanın bir sonraki oturumu, 15 Mayıs 2013’te. Mahkeme, operasyonu yöneten komutanlar, GATA’da kasım ayında akciğer kanserinden ölen dönemin İstanbul Jandarma Bölge Komutanı emekli Tuğgeneral Engin Hoş, İstanbul İl Jandarma Alay Komutanı Halil İbrahim Tüysüz, Jandarma Özel Asayiş Komando Birlikleri (JÖAK) Komutanı Albay Burhan Ergin’in de aralarında bulduğu, operasyonu yöneten 8 askeri yetkiliyi tanık olarak dinlemeye karar verdi.

Yerinde sayan dava

Ümraniye Cezaevi’ndeki operasyona katılan 267 jandarma görevlisinin yargılandığı ve 8 yıldır süren dava da yerinde sayıyor. Üsküdar 2. Ağır Ceza Mahkemesi heyeti, sanık askerlere ulaşmaya çalışıyor. Üsküdar 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde de Ümraniye Cezaevi’nde bulunan 399 tutuklu ile hükümlü, “cezaevi idaresine karşı isyan”suçundan yargılanıyor.

İsim yok dava da yok

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Bayrampaşa’daki operasyona ilişkin, “görev sınırını aşarak faili bilinmeyecek şekilde birden çok adam öldürmek, adam öldürmeye teşebbüs” suçlarından ayrı bir soruşturma yürütüyor. Şüphelileri “meçhul” olan soruşturma dosyası, 39 jandarma eri hakkında açılan davadan ayrıldı. Ayırma kararını veren Cumhuriyet Savcısı Ali İhsan Demirel, operasyonda, tutuklu ve hükümlülerin bulunduğu bölüme fiilen müdahale eden Ankara Jandarma Komando Özel Asayiş Komutanlığı’ndan, operasyonda görevli personel sayısının, görevinin ve isim listesinin gönderilmediğine dikkat çekti. Savcı, birçok kez yazışma yapıldığı halde bilgi alınamadığını söyledi.

‘Sanıkların tanık olması komedi’

Operasyonda Bayrampaşa Cezaevi’nde kurşunla bacağından yaralanan Dinçer Otluçimen, ölüm orucu eylemindeydi. AİHM’de Türkiye aleyhine açtığı davayı kazandı. Sağlığına kavuşmuş olsa da katliamın etkisinden kurtulabilmiş değil: “Yargısız infaza uğradığımızı düşünüyorum. İlk dakikalarından itibaren silah atışı başladı ve çatılardan, mazgallardan atış sürekli devam etti. Nereden silah atıldığını göremiyorduk. Arkadaşlarımız direkt hedef seçilerek öldürüldü. Ben de 15. koğuşta vuruldum. Mermi sağ bacağımdan girip, çıktı… Çoğumuz ölüm orucu eylemindeydik, güçsüzdük ve dört duvar arasındaydık. Silahla saldırıyı gerektirecek hiçbir gerekçe yoktu. İsteselerdi kimse ölmezdi ve yaralanmazdı.” Otluçimen, Türkiye’de katliamın gerçek sorumlularının yargılanmasını arzu ettiğini, süren davalara müdahil olduğunu da belirterek “Ama suçlular yaptıklarıyla kaldı. Yargılamada bir sonuç çıkacağını zannetmiyorum, prosedür yerine getiriliyor. Sanık olması gerekenlerin tanık olarak mahkemeye çağrılması bir komedi. Ne anlatacaklar ki? Türkiye’de adaletten, hukuktan söz edilmez ki bu yargılamalardan bir şey bekleyelim” diye konuştu.

‘Siyasi sorumlular nerede?’

Bayrampaşa’da tutuklu olan mağdurlardan Fazıl Ahmet Tamer de operasyona ilişkin yalnızca erlere dava açılmasının komik olduğunu söyleyerek “Erler bu zincirin son halkası. Emir veren, operasyona katılan askerler, bu işi planlayanlar, siyasi sorumluları nerede? Yargılama içinde yok” dedi. Katliamın gerçek sorumlularının cezalandırılacağına dair bir beklentisinin olmadığını belirten Tamer şöyle devam etti: “12 Eylül’de binlerce işkence vakası vardı. İşkencecilerin hiçbiri ceza almadı. Onlara da dokunulmayacak. 90 yıllık tarihe baktığınızda bir iki olay hariç, işkenceler, katliamlar her dönemde cezasız kalmış. Davalara gidip geliyoruz, bu önemli ama adaletin tecelli edeceğine dair umutsuzuz.”

Tanay: Katiller cezasız kaldı

Çağdaş Hukukçular Derneği İstanbul Şube Başkanı Taylan Tanay, “Operasyonun ardından geçen 11 yıla, katliamın vahşiliğinin yanında adaletsizlik de eklendi. Katiller cezasız kaldı. 39 er yargılanıyor. Ama yargılama sırasındaki işlemler, bu davaların adalet beklentisini karşılamaktan fersah fersah uzak olduğunu gösteriyor” dedi.Operasyonun tek başına hükümetin aldığı bir karar olmadığını Milli Güvenlik Kurulu’nda kararlaştırılan bir devlet operasyonu olduğunu belirten Tanay, şunları söyledi: “12 Eylül darbesi, 90’lı yıllarda faili meçhul cinayetler, kaybetmelerle süren bir zincirin halkası. Toplumsal tarihe damga vuran tüm bu suçları, karanlık noktaları yargı çözemedi. Hiçbirinin hesabı sorulmadı. 19 Aralık katliamının sorumlularının cezalandırılmasını beklemek de saflık olur. Bugün hapishanelerde hâlâ insanlar ölüyor. Operasyondan sonra 2 bine yakın insan öldü…”

  • 8 bin 385 asker müdahale etti!

Operasyon saat 05.00 sıralarında başladı. 3 bin 951 siyasi, 11 bin 276 adli tutuklu ve hükümlüye yönelik gerçekleştirildi. Müdahalede 8 bin 385 personel görev aldı. Operasyonda, o zamanın parasıyla 1.5 trilyon lira tutarında 20 bini aşkın envai çeşit bomba ve ağır harp silahları kullanıldı.

Yayınlayan

Ahmet SALTIK

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof.Dr. Ahmet SALTIK’ın özgeçmişi için manşette tıklayınız: CV_Ahmet_SALTIK

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir