Dil Bayramı’nı kutluyoruz

Olaylar Ve Görüşler

Dil Bayramı’nı kutluyoruz

12 Eylül paşalarının kapattığı TDK’nin yerine Dil Derneği’nin üstlendiği Dil Bayramı organizasyonları bu yıl da devam ediyor.

SEVGİ ÖZEL
Dil Derneği Başkanı / Yazar
26.09.2018, Cumhuriyet

Atatürk, 1932 Temmuz’unda Türk Dil Kurumu’nu (TDK’yi) dernek olarak kurdu. TDK, 26 Eylül 1932’de ilk Türk Dili Kurultayı’nı topladı. Bilimcilerin, yazarların ve halkın katıldığı kurultayda 26 Eylül Dil Bayramı olarak kabul edildi. Bugün 86. Dil Bayramını kutluyoruz; ne ki Atatürk’ün kurduğu TDK’yi Kenan Evrengiller, Ata’nın vasiyetnamesini çiğneyerek yasa zoruyla 1983’te kapattı. Atatürk’ün kurumunun amacını 22 Nisan 1987’de kurulan Dil Derneği üstlendi.
1950-60 arasında çoğunca perde arkasında; 1970’lerden, özellikle 12 Eylül’den sonra azgınca ‘milliyetçi muhafazakâr’ların; 15-16 yıldır ‘milliyetçi muhafazakâr’lığı da soyunan ‘din’ odaklı siyasanın ‘parlak’ sözcülerini kusturucu otlar gibi çoğalan TV’lerde beş dakika izlemek yetiyor. ‘Besleme cahiller’in bir bölümü gerçekten ‘zırcahil.’ Dil Devrimi’ni salt sözcük türetme eylemi sanıyor ve eleştiriyorlar. Bir bölümü, ‘zırcahil’i de oynatan uyanıklar; bireysel çıkar için hem ülkenin hem Türkçe’nin tarihsel akışını bilip de bilmezden geliyorlar. Aralarında aklınıza gelen her daldan Atatürk ve cumhuriyet karşıtı var. Yenileşen dilin düşünceyi de yenileştireceğini, bireyin özgürce düşünmesi ve düşünceyi özgürce açıklaması için tek aracın dil olduğunu biliyorlar. Dil Devrimi’ne tepkinin kökeninde düşünce özgürlüğünden korku var; anlamadığı, kullanamadığı bir dille toplumu çocuklar bile kandırır. Toplumu kandırmayı meslek edindiler; adil ve demokrat değiller; her şeyi biliyorlar. ‘Geçmişimiz’ diye Fatih’i Kanuni’yi anıyor; Kanuni’den Abdülhamit’e atlayıp imparatorluğu çöküşe götüren yüzyılları yok sayıyorlar. Dededen oğula aktarılan yalanlarla imparatorluğun son döneminde yazı ve dile umar arayan aydınlara saygısızlık yapıyorlar. İmparatorluk’ta, 1800’ler biterken yeni okulların açılması, çağdaş bilgi içeren kitapların çevrilmesi istenmiş; ama Osmanlıca’nın batıda ortaya çıkan kavram ve terimleri karşılayamadığı anlaşılmıştı. İlk tıp okulunun öyküsü, acı ve utanç örneğidir (1805). Koca imparatorluk öğrencilerin, İstanbul’daki İtalyan eczacılardan dil öğrenmesini düşünmüş, bu girişim fiyasko ile sonuçlanmış; aynı okul II. Mahmut döneminde açılırken Fransızca öğretim dili (1827) yapılmış; bu yöntem Türkçe’nin bilim dili olmasına yaramamıştı.
Osmanlı’nın son dönemiyle Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki dil tartışmalarına noktayı Mustafa Kemal koymuş; Türkçe’ye güveni sağlamıştır. Osmanlı aydınları, dili tartışırken kapağında Türkçe Sözlük yazan tek yapıt yoktu. Dil Devrimi uydurukçuluksa tarihsel akışta uydurukçuluğu yeğleyen, birçok övünç kaynağımız var.

Güzel dil Türkçe bize
Başka dil gece bize
İstanbul konuşması
En saf en ince bize

diyen Ziya Gökalp, çağdaşları gibi Türkçe’yle değil Osmanlıca’yla düşünmüş olsa da değerli bir uydurukçudur; kültüre (culture) karşılık ‘hars’ı; psikolojiye ‘ruhiyat’ı; sosyolojiye ‘içtimaiyat’ı uydurmuştur.

‘Dil yürüyor’
Nurullah Ataçlar, Ömer Asım Aksoylar, Emin Özdemirler Türkçe’nin olanaklarını kullanarak, Türkçe düşünerek uydurdular. Dilimizde tüy değil, ağaç da bitse, uydurmaktan caymayacağız.
Türkçe, ilk kez cumhuriyet döneminde topluca düşünülmüştür. Ruşen Eşref Ünaydın, ilk Türk Dili Kurultayı’nın son günü Türk Devrimi’nin dile yansıdığını belirten coşkulu konuşmasında, “Mustafa Kemal’ce düşünmek demek, incelemek, bütünleştirmek, bilinçlendirmek, düzene sokmak, sistemleştirmek demektir. Bu yöntem, Çanakkale’den dil kurultayına kadar aynı hızı ve sırayı gösterir” demiştir. Bugün Mustafa Kemal’ce düşünme yetisi olmayanlar Türkçe’ye güvenmiyor. Biz Mustafa Kemal Atatürk’e güveniyoruz; Atatürkçü düşünceden aldığımız güçle Türkçeye güveniyoruz. Atatürk’ün dediği gibi,

  • “Ülkesini, yüksek istiklalini korumasını bilen Türk milleti”nin karartılan bütün Cumhuriyet değerleriyle “dilini de yabancı diller boyunduruğundan” kurtaracağına inanıyoruz.

Karşıdevrime karşın, Nâzım’ın dediği gibi, “Dil yürüyor! Yürüyenin önünde durulmaz!” 

86. Dil Bayramı kutlu olsun!
====================================
Dostlar,

Bu gün, 26 Eylül 1932 Türk Dili Kurultayı’nın toplanmasının 86. yılı.
Bizim de üyesi olduğumuz Dil Derneği başta Ankara, İzmir olmak üzere bir dizi etkinlikler düzenledi.

Büyük Atatürk‘ü, yaşamın bu önemli alanının da doldurduğu için şükranla anıyoruz..

Dernek Başkanımız Sn. Sevgi Özelin makalesini ve coşkusunu bizde paylaşıyoruz..

86. Dil Bayramı kutlu olsun!

Sevgi ve saygı ile. 26 Eylül 2018, Ankara

Dr. Ahmet SALTIK MD, MSc, BS
Ankara Üniv. Tıp Fak. – Dil Derneği Üyesi
www.ahmetsaltik.net     profsaltik@gmail.com

 

81. DİL BAYRAMINI KUTLUYORUZ

Dostlar,

Biz de, DİL DERNEĞİ‘nin bir üyesi olarak duyuruyor ve etkinliğe çağırıyoruz..

Bu arada, Dil bayramının 81. yılına adeta bir armağan gibi olan aşağıdaki makalenin
mut – la – ka okunmasını, paylaşılmasını diliyoruz.

“PKK Okulları Neden Boykot Ediyor?”
(Mehmet Bedri Gültekin)

http://ahmetsaltik.net/2013/09/24/pkk-okullari-neden-boykot-ediyor/, 24.9.13

Sevgi ve saygı ile.
Antalya, 24.9.13

Dr. Ahmet Saltık
www.ahmetsaltik.net

====================

81. DİL BAYRAMINI KUTLUYORUZ

 

26 Eylül 1932’de toplanan ilk Türk Dili Kurultayının 81. yıldönümü,
26 Eylül 2013 Perşembe günü Dil Derneği ile Çankaya Belediyesinin
birlikte hazırladığı törenle kutlanacak.di

resimgoster.aspx_DIL=1&BELGEANAH=4849&RESIMISIM=DilBayrami81

Dil Bayramına Cumhuriyet gazetesinin yanı sıra Arkadaş Yayınevi, Atatürkçü Düşünce Derneği, Bilgi Yayınevi, Cumhuriyet Kadınları Derneği, Cumhuriyet Kültür ve Tanıtım Vakfı, Çağdaş Gazeteciler Derneği, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Ankara Şubesi, Çınar Yayınları, Devlet Tiyatrosu Opera ve Balesi Çalışanları Yardımlaşma Vakfı (TOBAV), İsveç Atatürkçü Düşünce Derneği, Kavaklıdere Dayanışma ve Güzelleştirme Derneği, Köy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı, Toplumsal Dayanışma Gönüllüleri Derneği, Tunçbilek Reklam, Türk Hukuk Kurumu, Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfı ve Ulusal Eğitim Derneği destek veriyor.

  81. Dil Bayramı 26 Eylül 2013 günü, saat 14.30’da Anıtkabir’de Atatürk’e saygı sunumuyla başlayacak. Saat 18.00’de Çankaya Belediyesi Çağdaş Sanatlar Merkezinde düzenlenecek töreni değerli Sunucu Elçin Temel sunacak. Dil Derneği Ömer Asım Aksoy ve Dil Derneği Kerim Afşar Ödüllerinin törenlerini de kapsayan etkinlikte 81. Dil Bayramı Onur Ödülleri sunulacak.

Dilseverleri, yurtseverleri, üyelerimizi Dil Bayramının coşkusunu paylaşmaya,
Dil Devriminin 81. yıldönümünü bir arada kutlamaya bekliyoruz.

81. DİL BAYRAMI İZLENCESİ

TÜRKİYE, AYDINLIĞA YÜRÜYOR!
TÜRKÇE USSAL, BİLİMSEL OLANLA YÜRÜYOR!

26 EYLÜL 2013 PERŞEMBE
ANKARA

14.30 – ANITKABİR’DE ATATÜRK’E SAYGI SUNUMU

* * *

18.00 – 80. DİL BAYRAMI TÖRENİ

Sunan: Elçin TEMEL

Açış Konuşmaları
Sevgi ÖZEL – Dil Derneği Başkanı
Bülent TANIK 
– Çankaya Belediye Başkanı
Konukların Konuşmaları
* * *
Ödül Törenleri
DİL DERNEĞİ ÖMER ASIM AKSOY ÖDÜLÜ TÖRENİ
DİL DERNEĞİ KERİM AFŞAR ÖDÜLÜ TÖRENİ
* * *
Onur Ödülleri
Prof. Dr. Necdet ADABAĞ, Prof. Dr. Cevat ÇAPAN, Ayla ÇINAROĞLU,
Orhan KARAVELİ, Doç. Dr. Ömer KULELİ, Tamer LEVENT, Ümit ÖĞMEL,
Prof. Dr. Coşkun ÖZDEMİR, Yılmaz ÖZDİL, Osman ÖZGÜVEN,
Bülent TANIK, Prof. Dr. Kaya TÜRKAY, Sedat YAŞAYAN.
* * *

Ağırlama
* * *
Düzenleyenler
     Dil Derneği * Çankaya Belediyesi

Katılımcı Kuruluşlar
Cumhuriyet Gazetesi * Arkadaş Yayınevi * Atatürkçü Düşünce Derneği
Bilgi Yayınevi * Cumhuriyet Kadınları Derneği
Cumhuriyet Kültür ve Tanıtım Vakfı * Çağdaş Gazeteciler Derneği
Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Ankara Şubesi * Çınar Yayınları
Devlet Tiyatrosu Opera ve Balesi Çalışanları Yardımlaşma Vakfı (TOBAV)
İsveç Atatürkçü Düşünce Derneği
Kavaklıdere Dayanışma ve Güzelleştirme Derneği
Köy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı
Toplumsal Dayanışma Gönüllüleri Derneği * Tunçbilek Reklam
Türk Hukuk Kurumu * Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfı
Ulusal Eğitim Derneği
* * *
Yer: Çankaya Belediyesi Çağdaş Sanatlar Merkezi
Kenedi Cad. No. 4 Kavaklıdere