ORHAN PAMUK: AYASOFYA’NIN MÜZE OLMASI LAİKLİK MESAJIYDI

ORHAN PAMUK: AYASOFYA’NIN MÜZE OLMASI LAİKLİK MESAJIYDI

Müzeden camiye dönüştürülen Ayasofya’da bugün ilk namaz kılınıyor.
Nobel Edebiyat ödüllü yazar Orhan Pamuk bu tarihi dönüşümle ilgili duygu ve düşüncelerini DW İstanbul muhabiri Julia Hahn ile paylaştı.

DW: 86 yıldır müze olan Dünya Mirası listesinde yer alan Ayasofya şimdi yeniden bir cami haline geldi Ayasofya’dan ezan sesleri yükselecek. Ne hissediyorsunuz?
Son günlerde yaşanan tartışmalarla ilgili ne düşünüyorsunuz?

Orhan Pamuk : Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu büyük Atatürk Ayasofya’yı müzeye dönüştürmüştü. Bunu niye yaptı? Modern dünyaya özellikle de Batı dünyasına Rum Ortodoks mimarisinin bu başyapıtını müzeye çevirerek 

  • “Biz Türkler laikiz. Fransız laiklik anlayışını benimseyerek büyük Avrupa kültür ve medeniyetinin bir parçası olmak istiyoruz” demek istedi. Aldığı karar buydu. Şimdi bunu geriye çeviriyorlar.”

Ayasofya hem Müslümanlar hem de Hristiyanlar açısından çok büyük önem taşıyor. Dediğiniz gibi müze olarak laik bir alandı. Türkiye Cumhurbaşkanının Ayasofya’yı yeniden camiye dönüştürme kararı sizin için ne anlama geliyor?

Bu basitçe Kemal Atatürk’ün laikliğine artık saygı duymuyoruz demek anlamına geliyor. “Popüler olmak istiyoruz popülist olmak istiyoruz” diyorlar. Dünyanın geri kalanına Batı’dan memnun olmadıklarını söylüyorlar. Bu benim hoşlandığım bir mesaj değil. Buna eleştirel yaklaşıyorum. Ancak muhalefetin de buna karşı çıkmaması beni şaşırtıyor. Niye karşı çıkmıyorlar? Çünkü bunun çok popüler bir karar olduğunu düşünüyorlar. Maalesef bu Türk halkının benimsediği popüler bir karar. Ayasofya’nın kaderini Türk halkının belirlemesi gerek. Ama ben de bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıyım ve milyonlarca laik vatandaş gibi ben de buna karşıyım. A
ma maalesef sesimiz duyulmuyor.

Peki karardan memnun olmayan kişiler niye sesini yükseltmiyor?

Seslerini yükseltmemelerinin bir nedeni Türkiye’de buna karşı çıkacak ifade özgürlüğünün bulunmaması. 

“Bu Kemal Atatürk’ün laiklik geleneğidir. Lütfen bunu değiştirmeyelim” demeye maalesef korkuyorlar. Türk milleti laik yapısıyla diğer Müslüman milletlerden ayrılıyor ve bunu tüm dünya biliyor. AKP’ye oy verse bile her Türk gizli ya da açık şekilde diğer Müslüman milletlerden farklı olduğu için gurur duyar, “Biz Avrupalılar gibi laikiz” der ve bu Türkiye’ye mahsus bir durumdur. Şimdi aynı anda hem Müslüman hem laik olmaktan duyulan bu gururu yok ediyorlar. Bu Kemal Atatürk’ün projesiydi.

Orhan Pamuk ile söyleşi İngilizce yapılmış olup Türkçe’ye orijinalinden çevrilmiştir.

Julia Hahn
©️Deutsche Welle Türkçe

Önerdiğimiz linkler

Freskler kapatıldı cami tabelası asıldı

Müze statüsü iptal edilen Ayasofya’da ilk namaz için son hazırlıklar yapıldı ve freskler perde sistemiyle kapatıldı. İncelemelerde bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan Ayasofya’ya cami tabelasını da astı.

UNESCO: Derin üzüntü içindeyiz

Yayınlayan

Ahmet SALTIK

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof.Dr. Ahmet SALTIK’ın özgeçmişi için manşette tıklayınız: CV_Ahmet_SALTIK

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir