Dolar artınca neler oluyor?

Murat Muratoğlu
Murat Muratoğlu

SÖZCÜ, 5.9.2015

Dolar artınca neler oluyor?

Dün­kü ya­zı­mın ko­nu­su; “Do­lar ne ola­cak?”, “Ne­den ar­tı­yor?” so­ru­la­rıy­dı.

Bu­gü­nün ko­nu­su; Do­lar ar­tı­yor art­ma­sı­na da, da­ha da ar­tar­sa ne­ler ola­cak?

Ge­nel söy­le­mim şöy­le:

Tür­ki­ye­’de dö­viz kur­la­rı­nın de­vam­lı art­tı­ğı bir or­tam­da ağ­zı­nız­la kuş tut­sa­nız kim­se­ye
eko­no­mi­nin iyi git­ti­ği­ne inan­dı­ra­maz­sı­nız. İnan­dı­ra­ma­yın­ca da kim­se­ye ya­tı­rım yap­tı­rıp,
pa­ra har­ca­ta­maz­sı­nız.

Do­la­rın hız­lı yük­sel­me­si ön­ce al­gı­yı bo­zar. Ni­te­kim kur­da ya­şa­nan ani yük­se­liş­ler,
bek­len­ti­ler­de bo­zul­ma­ya ve ya­tı­rım ka­rar­la­rı­nın ip­ta­li­ne yol açar. İşe adam al­dı­ra­maz­sı­nız.
Eko­no­mi­yi bü­yü­te­mez­si­niz. Şu an­da bu ya­şa­nı­yor!

He­men söy­le­ye­yim, dö­vi­zin ar­tı­şı hep kö­tü­dür di­ye bir şey yok… Hat­ta ya­rar­lı­dır…
İyi de biz­de iş­ler kon­trol­den çık­tı. Yıl­ba­şın­dan be­ri yüz­de 30 ar­tış­tan bah­se­di­yo­ruz bu­ra­da…

MAK­YAJ DÖ­KÜL­DÜ

Do­lar hız­lı ar­tar­sa ilk etap­ta enf­las­yon­dan baş­la­mak üze­re bü­tün he­sap­lar şa­şar di­ye­ce­ğim…
Bu­yu­run şaş­tı za­ten… Yıl­lık enf­las­yon, tü­ke­ti­ci fi­yat­la­rın­da %de 7,14 ile bek­len­ti­le­ri aş­tı.
Ta­bi­i %7 enf­las­yo­na kim ina­nı­yor­sa, ora­sı da ay­rı ta­bi­i…

Ku­run enf­las­yo­na %15 gi­bi et­ki­si var. Kur %30 de­ğer ka­zan­dı­ğın­da, enf­las­yon
4.5 pu­an ar­tı­yor.

AKP, ik­ti­dar­da bu­lun­du­ğu 13 yı­lın ta­ma­mın­da TL’­yi de­ğer­li tu­ta­rak sa­nal bir re­fah ya­rat­tı.
Ki­me sor­sa­nız “e­ko­no­mi iyi gi­di­yo­r” di­yor­du. Ne­den? Dün­ya­da pa­ra çok­tu, ko­lay kre­di
bu­la­bi­li­yor­duk. Çil çil dö­viz­ler ül­ke­mi­ze ge­li­yor­du.

Açık­ça­sı yıl­lar­dır su­ni ola­rak de­ğer­li tu­tu­lan TL sa­ye­sin­de, do­lar ba­zın­da ha­zır­la­nan
mil­li ge­lir yük­sek, açık­lar dü­şük gö­rün­dü. Ger­çek­le­rin çir­kin­li­ği­ni mak­yaj­la­dı.

BRA­VO! RE­KO­RU KIR­DI­LAR…

Do­lar yük­se­lin­ce fa­kir­li­ği­miz or­ta­ya çık­tı. Ki­şi ba­şı mil­li ge­li­ri­miz 11 bin do­lar di­ye
ha­va atar­ken, bu­gün 9 bi­nin al­tı­na ge­ri­le­di…

Kur­da­ki ar­tış, Tür­ki­ye­’nin bor­cu­nu kat­lı­yor. Do­la­rın 3 TL ol­ma­sı ha­lin­de eks­tra bir borç ar­tı­şı ol­ma­sa bi­le sa­de­ce kur far­kın­dan do­la­yı dış borç 1 tril­yon 200 mil­yar li­ra­ya çı­kı­yor.
Ya­ni 280 mil­yar li­ra bor­ca ek­le­ni­yor.

Hız­lı ar­tış alım gü­cü­nün düş­me­si­ne de yol açar. Zi­ra sa­na­yi­de 100 do­lar­lık üre­tim için yak­la­şık 70 do­lar­lık ara ma­lı it­ha­la­tı ge­re­ki­yor. Do­lar­da­ki her ku­ruş ar­tış ara ma­lı it­ha­la­tı­nın ma­li­ye­ti­ni ar­tı­rı­yor. Fi­yat­la­rı yük­sel­ti­yor. Den­ge­le­ri bo­zu­yor. Şir­ket­le­ri ba­tı­rı­yor.

Şim­di 3.20’le­re yak­la­şın­ca fa­iz­le­ri ar­tı­ra­cak­lar. Hem do­lar faz­la düş­me­ye­cek, hem de fai­zin
yük­sel­di­ği ile ka­la­ca­ğız. Yi­ne Cum­hu­ri­yet ta­ri­hi bo­yun­ca ya­pıl­ma­ya­nı yap­tı­lar, re­ko­ru kır­dı­lar!
Da­ha ne is­ti­yor­su­nuz?

Yayınlayan

Ahmet SALTIK

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof.Dr. Ahmet SALTIK’ın özgeçmişi için manşette tıklayınız: CV_Ahmet_SALTIK

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir