Erinç YELDAN : Dünyadan Türkiye ekonomisinin görünümü

Prof. Erinç Yeldan

Dünyadan Türkiye ekonomisinin görünümü


Bu haftaki yazımızda “Yabancılar bizi nasıl görüyor?” konusunu işleyeceğiz.
Birbirini tamamlayan iki çalışmayı kaynak olarak kullanacağım:
Birincisi Korkut Boratav Hoca’nın yeni kitabı: “Dünyadan Türkiye’ye,
İktisattan Siyasete
” (Yordam Kitap); diğeri OECD’nin Ekonomik Görünüm (Nisan 2015) Raporu’nun dünya ekonomisi ve Türkiye’ye ilişkin uzun dönemli projeksiyonları.

Önce OECD Raporu’ndan başlayalım. OECD, (IMF ve Dünya Bankası gibi diğer Vaşington Uzlaşısı kurumlarıyla birlikte) dünya ekonomisinin 21. yüzyılda giderek yavaşlayacağını ve durgunluğa sürükleneceğini öngörmekte. OECD’nin bu “kötümser” öngörüsü başlıca üç nedene bağlanmakta:

(1) Nüfusun yaşlanması sonucunda, üretici iş gücünün göreceli olarak azalması
ve tüketim talebinin daralması.
(2) Sera gazlarının etkisiyle birlikte iklim değişikliği tehdidinin gerçekleşmesi,
tarımsal üretimin gerilemesi, yeni bakterilerin ve mikropların üremesi sonucunda
işgücü üretkenliğinin gerilemesi.
(3) 21. yüzyıl kapitalizminin yarattığı gelir eşitsizliği sonucunda sosyal sınıfların giderek kutuplaşması ve yoğunlaşan sosyal dışlanma sonucunda artan sosyal gerginlikler ve toplumsal şiddetin yol açtığı üretim kayıpları…

Liste, kuşkusuz daha uzatılabilir. Ama OECD’nin öngörülerinin grafiksel dökümü
artık 20. yüzyılın geleneksel “hızlı büyüme” hızlarının söz konusu olamayacağını ve
21. yüzyılın 2. yarısının durgunluk içinde geçeceğini belgelemekte.
“Genç” Türkiye de bu süreçlerden fazlasıyla etkilenecek görünümde.
Öyle ki, 2015 sonrasında büyüme hızlarının ortalama %4’lerden %3’e ve 2050’ye doğru %2’nin altına düşeceğini kestiren OECD uzmanları, 2060’a ulaşıldığında artık gerek küresel ekonominin gerekse Türkiye’nin düşük büyüme (durgunluk) eşiğinde birbirine yakınsayacağını vurguluyor. Söz konusu büyüme patikası aşağıdaki Şekil’de çizilmekte.

[Haber görseli]

Buna ek olarak eğitimli işgücünün (beşeri sermayenin) trend büyüme oranlarına katkısının dünya genelinde durağanlaşacağı; ancak Türkiye’nin bu olumsuz süreçten etkilenecek ülkelerin başında geleceğinin beklendiği kaydedilmiş.

Rapor, Türkiye için acil olarak bir eğitim reformunun gerekliliğine vurgu yapmakta.

***

Korkut Hoca ise yazımızın başlığının esinlendiği yeni kitabında son dönem yazılarını ve söyleşilerini dört ana başlık altında toplamış:

– “Memleketin Haline Bakarken”;
– “Türkiye Ekonomisi”;
– “Dünya Ekonomisi” ve
– “Marksist İktisat.”

Her zaman güncelliğini koruyan, akıcı üslubuyla Korkut Hoca bizlere şu gerçekleri hatırlatıyor:

“Emperyalizm, kapitalizmin bir dünya sistemine dönüşmesinin son adımıdır. Kapitalizme özgü sömürü ilişkileri, ilave asimetrik öğelerle de beslenerek tüm dünyaya yayılır; ülkeler arası boyutlar kazanır. Uluslararası ticarette dev ticaret sermayesi ile çok sayıda üretici karşı karşıya gelir; ticaret yoluyla sömürü söz konusu olur. Sermaye ihracı sömürü yaratır, kâr ve faiz akımlarına dönüşür. Hem metropol hem de çevre toplumlarında önemli yapısal yansımalara yol açar; sistemin bünyesinde eşitsiz gelişime, ana kutuplar arasında asimetrik ilişkilere, yapısal bağımlılığa yol açar.” (sf. 298).

Uluslararası iş bölümünün ucuz ithalat ve ucuz işgücü deposu Türkiye,
bu yapısal bağımlılık ve asimetrik ilişkiler yumağına

“Yurtta savaş, cihanda savaş” konjonktüründe giriyor. (Cumhuriyet, 29.7.2015)

=====================================

Dostlar,

Erinç hoca, SBF’nin ekol iktisatçılarından Prof. Korkut Boratav, Bilsay Kuruç.. kuşağının yetiştirdiği genç – orta yaşlı ekonomistler kuşaktan. Cumhuriyet’te yıllardır yazmakta. Türkiye ve dünya ekonomisini ekonomi – politiğin güçlü araçlarıyla kavramaya niyetli olanların Sayın Prof. Yeldan’ı izlemeleri gerek.. Haftalık yazıları son derece öğretici.

Ayrıca Bağımsız Sosyal Bilimciler olarak topluca (kollektif olarak) da Türkiye’yi aydınlatma sorumluluklarının gereği gibi yerine getirmekteler. Bu amaçla kurdukları (Kasım 2000) web sitesi son derece yararlı makaleler içermekte (son yıllarda çok güncel değilse de..)

http://www.bagimsizsosyalbilimciler.org/

Sevgi ve saygı ile.
7 Ağustos 2015, Ankara

Dr. Ahmet SALTIK
www.ahmetsaltik.net
profsaltik@gmail.com

Yayınlayan

Ahmet SALTIK

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof.Dr. Ahmet SALTIK’ın özgeçmişi için manşette tıklayınız: CV_Ahmet_SALTIK

“Erinç YELDAN : Dünyadan Türkiye ekonomisinin görünümü” üzerine 2 yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir