Soma’da Can Kurtaramayan Maskeler Ortaya Çıktı !


Soma’da Can Kurtaramayan Maskeler Ortaya Çıktı !

Manisa’nın Soma İlçesinde 301 işçinin yaşamını yitirdiği maden faciası sırasında karbonmonoksit gazından korunmaları için işçilere dağıtılan ancak içindeki gazın
kısa sürede bittiğinden yakınılan o gaz maskeleri ortaya çıktı. Gaz maskelerinin
Çin yapımı olduğu, son kullanım tarihinin geçtiği ve kullanımının çok ilkel olduğu
ortaya çıktı.

Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.’ye ait ocakta geçen hafta Salı günü (AS:13 Mayıs 2014) yaşanan faciada 301 işçi yaşamını yitirdi, 486 işçi ise yaralı olarak kurtarıldı.

Facianın hemen ardından en çok tartışılan konulardan biri işçilerin karbonmonoksit gazından korunmaları için onlara dağıtılan gaz maskeleri oldu.

Şirket yetkililerinin açıklamalarında işçilerin gaz maskelerinin bulunduğu ve o anda yanlarında olduğu bilgisine yer verildi. Aynı açıklamalarda, bu maskelerin 45 dakikalık bir süre için işçilerin yaşamsa kalmalarını sağladığı da ileri sürüldü.

Madencilerin kritik durumlarda yaşamlarını kurtarmada bir numaralı araçlardan biri olan gaz maskeleri aslında büyük bir ihmali de gözler önüne seriyor. Soma faciasından kurtulan madencilerin birçoğu bu maskelerin bazılarının küflü ve eski olduğunu,
maskeyi açtıktan 10 saniye sonra alev alev yanmaya başladığını söyledi. Hatta bu maskeleri gereksiz yere açanlara para cezası kesildiği de söylendi. Peki bu maskeler gerçekten de madencilerimizin yaşamını kurtaracak donanıma sahip mi?

KÜFLÜ OLDUĞU İDDİA EDİLDİ

Kurtulan işçilerden kimileri olay sırasında açtıkları gaz maskelerinin küflü olduğunu, kimisi ise çok kısa sürede tükendiğini öne sürdü. İşte o işçilerin yanında bulunduğu söylenen gaz maskeleri de ortaya çıktı.

45 DEĞİL 10 DAKİKA

Maden şirketlerinde 9 yıldır çalışan Barış Kılıç’ın görüntülerini paylaştığı gaz maskesinin hiç bakımdan geçirilmeden işçilere zimmetlendiği, içindeki havanın
45 dakika yerine yalnızca 10 dakika dayandığı ve kullanımının da ilkel biçimlerde yapıldığı belirlendi.

”GAZ MASKESİNİN KAPAĞI AÇILDIĞI İÇİN 350 TL CEZA VERDİLER”

Gaz maskesini takıp uygulamalı olarak da gösteren Barış Kılıç,

“Ben 9 yıldır bu şirkette çalışıyorum ve bana bu maskeyi verdikten sonra bir daha ne bakımını yaptılar ne de kullanmayı öğrettiler. Yalnızca bir kez kazayla kapağı açıldı. O zaman vardiya amirlerimiz bize nasıl kullanacağımızı gösterdi. Onun dışında
ben ve arkadaşlarım kimse bilmiyordu kullanımını. Hatta kapağı açıldığı için
benden o zamanki maaşımın yarısı olan 350 TL’yi ceza kestiler.”
dedi.

Gaz_maskesi_islevsiz_SOMA_22.5.14

(AS : Fotoğrafı biz ekledik..)

”KULLANIM TARİHİ GEÇMİŞ… İNSAN NEFES BİLE ALAMIYOR”

Gaz maskesinin insan canını kurtarmadığını aksine kendi çalışmalarını da zorlaştırdığını dile getiren Barış Kılıç,

“Bu maskeler ocağa indiğimiz sırada yanımızda bulunuyor. Ama çok eskilerden yapılmış bir maske, kullanımı çok zor. İnsan kafasına göre takamıyor.
Ağzına oturmuyor. Üstelik Çin işi olan bu maskelerin çoğunun da kullanım tarihi geçmiş durumda. İşçinin hiç önemi yok onlar için. Olsa bu zamanda devirde, böyle bir maskeyle işçiler madene gönderilir mi? Zaten taktıktan 10 dakika sonra bitiyor ve aşırı ısınıyor. İnsan kaçmaya çalıştığı sırada nefes bile alamıyor..” dedi.

1993’TE ÜRETİLDİ… ÖMRÜ 5 YIL

Son kullanım tarihi geçen maskeler 1993 yılında üretilmiş…
Kullanım ömrü ise 5 yıl…

Yani madenciler 20 yılı aşkın bir süredir bu maskeleri yanlarında taşıyor ve kapaklarını açmasalar bile zaten raf ömrünü tamamladığı için hiçbir işe yaramayacak maskelerle yaşamda kalmaya çalışıyorlar.

OKSİJEN %18’İN ALTINA DÜŞERSE MASKE İŞE YARAMIYOR

Oksijenin %18 oranında bulunduğu ortamlarda çalışan bu maskeler, oksijen bu oranın altına düştüğünde bir işe yaramıyor. Öte yandan maskeler karbonmonoksitin % 1.5 oranının altında olduğu ortamda çalışabiliyor ve 30-45 dakika süresince kullanılabiliyor.

SOMA’DA DÖRT BÜYÜK HATA YAPILDI

ABD’nin eski Maden Güvenliği Şefi Davitt McAteer, Hürriyet yazarlarından Tolga Tanış’a yaptığı açıklamada Soma’daki maden faciasını yorumladı ve yapılan 4 büyük hataya dikkat çekti. McAteer, bunların

1. tutuşma kaynağının denetim altına alınmaması,
2. metanın madenden boşaltılmaması,
3. kömür tozunun temizlenmemesi ve
4. işçi sayısının yüksek tutulması olduğunu belirtti.

McAteer, 1968’de yapılan kapsamlı bir düzenlemeyle o döneme dek ABD’de de yaşanan maden kazalarında büyük bir düşüş sağladıklarını anlattı.

“Türkiye’deki olayda ise benim gördüğüm en büyük hata, tutuşma kaynağı baskılanmamış..” diyen McAteer, metanın madenden çıkarılmadığını,
kömür tozunun temizlenmediğini ve bunların tutuşmanın patlamaya dönüşmesinde etkili ögeler olduğunu kaydetti.

ABD eski Maden Güvenlik Şefi Davitt McAteer: Soma’da 4 büyük hata yapıldı!

GAZ MASKELERİ UYGUN DEĞİL

ABD Maden Güvenliği Komitesi’nin danışmanlarından Randall Harris de, Cihan Haber Ajansı’na yaptığı değerlendirmede Somalı madencilerin kullandığı gaz maskelerinin, kömür madenleri için kesinlikle uygun olmadığını söyledi. ABD’de bu tür ürünlerin kullanımına izin vermediklerini söyleyen Harris, “Bu maskeler, kömür madeni dışındaki madenlerde kullanılıyor. Sanılanın aksine 45 dakika değil, yalnızca 15-16 dakika idare edebiliyor. Ayrıca söz konusu aygıtlar, havadaki pis dumanı filtrelediği için oksijen oranının %20’den düşük olduğu ortamlarda hiçbir işe yaramıyor.” dedi. (DHA, 21.5.14)

Yayınlayan

Ahmet SALTIK

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi
Prof.Dr. Ahmet SALTIK’ın özgeçmişi için manşette tıklayınız: CV_Ahmet_SALTIK

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir